Immanuel

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Immanuel (Hebreeuws voor ‘god is met ons’) aan het Amstelveenseweg in Amsterdam is het enige Joodse hospice in Europa. Voor de versiering van de gevel van hun pand werd ik benaderd door directeur Sasja Martel om een kunstwerk te maken.

Het ontwerpproces voor het Immanuel mozaïek begon met een boom en met een letter. Sasja had al lang nagedacht over de vorm die ze wilde hebben: ‘De letter Shin op de Mezoeza (de deurpost) doet me denken aan een boom. Dat wil ik. De boom des levens’ . ‘Wat dacht je dan aan de ‘Ain’? vroeg ik. Dat is immers de eerste Hebreeuwse letter van de naam ‘Imanuel’, de naam van het hospice:

עמנואל

Dus het werd een ‘Ain. De 16de letter in het Hebreeuwse alfabeet: ע. De ‘Ain heeft een sierlijk, vloeiende vorm die aan een splitsende tak uit een stamboom doet denken. De twee takken streven naar boven, naar de Hemel. Naast het huis Immanuel staat een boom die in de grote raamglazen reflecteert. Als het herfst is en alle takken kaal zijn, kan men de takkenstructuur zien. De inleg van de mozaïeksteentjes en de takken van de letter volgen een vergelijkbaar patroon en vormen een echo met de echte omgeving van het gebouw. Er werd gekozen voor het zachte olijfgroen en parelmoer glanzend glas. De olijfboom blijft altijd groen en is het symbool van het leven, van de vrede en harmonie. Ik heb met dit kunstwerk een sierlijke balans gezocht met gebouw en omgeving. Het mozaïek is van Venetiaans glas gemaakt, een bestendig materiaal. Ook alle andere gebruikte materialen zijn klimaatbestendig, om ervoor te zorgen dat men lang van dit kunstwerk kan genieten.

Op zondagmiddag 23 september 2012, tijdens het Joods Nieuwjaar borrel is het kunstwerk onthuld. Deze woorden sprak ik bij de onthulling:

“Voor mij begon dit project een jaar geleden, met een klein interview in het NIW, waar ik aangaf graag voor een Joodse instelling een mozaïekkunstwerk te willen maken. Al een paar dagen daarna kreeg ik een e-mail bericht van Sasja. Het was net Rosj Hasjanah een jaar geleden, en ik kwam langs voor een kennismakinggesprek. De vrijwilligers waren honingtaarten aan het bakken en appels met honing aan het voorbereiden. Zo ging het rollen, en nu een jaar later kijk ik met enorme trots naar het resultaat.

Het was voor mij een moeilijk jaar. Na een jarenlang gevecht met haar ziekte kwam mijn moeder uiteindelijk bij een hospice. In de kibboets waar wij ooit samen als een gezin woonden, vóórdat ik 15 jaar geleden naar Nederland vertrok. Ik kon mijn moeder weinig steunen, ook als ik in Israel was. De dankbaarheid die ik voel voor het team dat haar verzorgde is niet in woorden uit te drukken. Ze stonden voor haar 24 uur per dag klaar, en ook voor ons, voor de familie.

De gevoelens van verdriet, pijn, angst en verlies heb ik in dit kunstwerk verwerkt. Het zal altijd een emotionele herinnering zijn die dit kunstwerk bij mij zal oproepen. Ik wil met jullie iets delen wat mijn moeder mij altijd zei: “ook in de moeilijkste tijden, blijf altijd naar het lichtpunt kijken, altijd met een glimlach op je gezicht en met optimisme naar de toekomst”. Dat zal ik voor haar altijd proberen naar te streven. Sjana Tova.”

Immanuel20002  DSC00124  Immanuel20005

Leave a Reply