Keizer Justinianus in Jeruzalem

Byzantijns Jeruzalem verrijkt met een nieuwe mozaïekvondst

Damascuspoort_mozaiek_Justinianus

Tijdens grafwerkzaamheden voor het leggen van een communicatiekabel buiten de Damascuspoort in Jeruzalem, stuitten  in juli 2017 monteurs op een mozaïekvloer.

De mozaïekvloer is gelegd met zwarte tesserae op een witte achtergrond en behelst een 6-lijnen wijdingsinscriptie in het Grieks met de tekst: “In de tijd van onze meest vrome heerser, Flavius Justinian, heeft de priester en kloosterhoofd Constantijn, geliefd door God, deze hele structuur opgericht en gevestigd in het 14e jaar van de indictie.” Volgens de datum in de inscriptie (de indictie is de jaartelling voor de Byzantijnse belastingdienst), kan het mozaïek, en dus ook de stichting van het klooster van priester Constantijn in het jaar 550/1 gedateerd worden.

Damascuspoort

In de Byzantijnse periode was de Damascuspoort de hoofdpoort van Jeruzalem en het is dus niet verrassend dat het gebied drukbebouwd was met verschillende christelijke monumenten, kerken en kloosters. Deze gebouwen bevonden zich buiten de stadsmuren. In deze periode was Jeruzalem een drukbezochte stad; pelgrims uit de hele christelijke wereld zijn het Heilige Land komen bezoeken – met Jeruzalem als hoofddoel. Het mozaïek was waarschijnlijk geplaatst in een hostel voor pelgrims dat deel uitmaakte van het klooster van Constantijn.

Justinianus in Jeruzalem

Het is niet de eerste keer dat Keizer Justinianus in een inscriptie in Jeruzalem wordt genoemd. Justinianus heeft veel bouwprojecten geïnitieerd. Zijn bekendste bouwwerk is het vernieuwen van de Hagia Sophia Kathedraal in Constantinopel. Volgens de legende zou Justinianus bij voltooing van dat project hebben uitgeroepen: “Salomo, ik heb u overtroffen”. Toch was het bouwen in de Heilige Stad zelf zeer prestigieus, en die kans kon Justinianus ook niet laten liggen. In 543 bouwde Justinianus de Nea-kerk die de grootste kerk in Jeruzalem was, gewijd aan Maria. Ook in deze kerk is een inscriptie gevonden en ook deze inscriptie noemt Keizer Justinianus én diezelfde Constantijn. Ongetwijfeld was Constantijn een invloedrijke figuur in Byzantijnse Jeruzalem en wie weet wat toekomstige opgravingen nog blootleggen over zijn betrokkenheid in de stad. 

De inscriptie wordt, na conservering, in het Israel Museum tentoongesteld in een tijdelijke expositie.